Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Akademik Kadro
TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI BAŞKANI Prof.Dr.Ali AĞAÇFİDAN
*Bakteriyoloji Bilim Dalı Başkanı Prof.Dr.Nezahat GÜRLER
Prof.Dr.Zeynep Çiğdem KAYACAN
Prof.Dr.Betigül ÖNGEN
Prof.Dr.Mustafa Derya AYDIN
Prof. Dr. Arif KAYGUSUZ
Prof.Dr.Zerrin AKTAŞ
Doç.Dr.Hasan NAZİK
Uzm. Dr. Deniz Bahar AKGÜN KARAPINAR
*Genel Mikrobiyoloji Bilim Dalı Başkanı Prof.Dr.Şengül DERBENTLİ
Prof.Dr.Bülent GÜRLER
Uzm.(Doç.) Yaşar NAKİPOĞLU
*Mikoloji Bilim Dalı Başkanı Prof.Dr.Zayre ERTURAN
Prof.Dr.Meltem UZUN
Doç.Dr.Dilek ŞATANA
Arş.Gör.Dr Gonca Erköse Genç
*Parazitoloji Bilim Dalı Başkanı Prof.Dr.Yaşar Ali ÖNER
Prof.Dr.Özden (BÜYÜKBABA) BORAL
*Viroloji ve Temel İmmünoloji Bilim Dalı Başkanı Prof.Dr.Ali AĞAÇFİDAN
Prof.Dr.Osman Şadi YENEN
 Uzm.Dr.Sevim MEŞE

 

Tarihçe

Başka ülkelerde olduğu gibi yurdumuzda da Mikrobiyolojinin kuruluşu ve bağımsız bir Bilim Dalı haline gelişi 19. yüzyılın ikinci yarısından bu yana gerçekleşmiştir. Bundan önceki devirler, tarih öncesi zamanlardan beri var olan bulaşıcı hastalıkları kaydetme, klinik seyirlerini tarif etme ve etkene bilinçli olarak yönelmeyen tedavi ve korunma yollarını arama devridir. Özellikle çiçek, kızamık, kolera, veba gibi önemli salgınlar yapan ya da tüberküloz, lepra, sifiliz gibi yıpratıcı özelliği ön planda olan hastalıklarla Razi ve İbn-i Sina devirlerinden beri yukarıda belirtildiği anlamda uğraşıldığı bilinmektedir. 1206’da Selçuklular tarafından kurulan Kayseri Darüşşifası, 1399’da İlk Osmanlı Darüşşifası olarak açılan Bursa Darüşşifası, 15. yüzyılda kurulan Fatih ve Edirne Külliyeleri ve 16. yüzyılda bağımsız tıp öğreniminin uygulanmaya başladığı Süleymaniye Külliyesi Türk tıbbının gelişmesine hizmet eden kuruluşlardır.

Üçüncü Selim’in (1761-1808) daha sonra İkinci Mahmut’un (1784-1839) genel anlamda batılılaşma çabaları içinde, Avrupa tıbbıyla yakından ilgilenme yanında, salgın hastalıkların uyarmasıyla bazı organizasyonlar gerekli olmuştur. Halkımız arasında çok eskiden beri kullanılmakta olan variolisation (çiçekleme) 18. yüzyılın başında İstanbul’lu Doktor Timonius’un Latince raporuyla, İngiltere’nin İstanbul Büyükelçisinin eşi Lady Montagu’nun (1717) mektubu ile ve Voltaire’in (1727) yazdığı filozofik mektup ile batılı araştırıcıların dikkatini çekmiştir.

Osmanlı Devleti’nin sağlık ve tıp alanındaki en önemli sorunu ordu idi. İkinci Mahmut’un yapmış olduğu yeniliklerin ağırlık noktası ordunun yeniden düzenlenmesidir. 1827’de Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi’nin “Asakir-i Mansurey-i Muhammediyye” için padişaha sunmuş olduğu bir tıp mektebi kurma teklifinin gerekçesi ordunun barış ve savaş zamanlarında yeni tıp metotlarıyla bakımıdır. Böylece bulaşıcı hastalıklarla mücadelenin orduya yönelmesi ciddi sayılabilecek tıp öğreniminin bizde de başlamasına yol açmıştır. 14 Mart 1827’de İstanbul’da Şehzadebaşı’nda Tulumbacıbaşı Konağı’nda Tıphane-i Amire ve Cerrahane-i Amire kurulmuştur. Fakat istenilen sonucun alınamaması üzerine 1839 Mayısında Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane adlı yeni bir tıbbiye, asker hekim yetiştirmek üzere, Fransızca öğretim esas alınarak şimdiki Galatasaray Lisesinin bulunduğu sahada açılmıştır.

Mikrobiyolojinin kurucularından olan Robert Koch ve Louis Pasteur’ün keşifleri, dünyanın birçok yerinde olduğu gibi, yurdumuzda da ilgi ile izlenmiştir. Tüberküloz mikrobunun bulunuşundan birkaç yıl sonra İstanbul’da tüberkülozlu hastaların balgamı incelenmeye başlanmıştır. Pasteur’ün, kuduz aşısını insanlara tatbik ederek, aşının insanları kuduza karşı koruduğunu göstermesi üzerine Sultan I. Abdülhamid aşının yurdumuzda da hazırlanmasını istemiştir. Bunun için 1886 yılında Askeri Tıbbiye Mektebi iç hastalıkları hocası Aleksandr Zoeros paşanın idaresinde Hüseyin Remzi ve Hüseyin Hüsnü Paris’e gönderilmiştir. Zoeros paşa ve Hüseyin Remzi kuduz aşısının hazırlanışını, tatbikini ve bakteriyolojideki muhtelif çalışmaları incelemiş ve öğrenmişlerdir. Heyet Fransa’da 5 ay kadar kaldıktan sonra dönmüştür.

Zoeros paşa 1877’de İstanbul’da Sirkeci Demirkapı’da ilk kuduz hastanesi olan Daülkelp Tedavihanesi’ni kurmuştur. Sonradan bakteriyoloji laboratuvarı da eklenen bu kuruluşa “Dersaadet Daülkelp ve Bakteriyoloji Ameliyathanesi” adı verilmiştir. Hüseyin Remzi modern bir çiçek aşısı kuruluşu için uğraşmış ve 1892’de çiçek aşısı yapımı için Telkihhane-i Şahane’nin açılışını sağlamıştır.

1847’den beri sürdürülen çeşitli tıp dallarında bilgi edinmek ve yetişmek için Avrupa’ya öğrenci gönderme politikasının olumlu sonuçları tıp ve halk sağlığı alanlarında gittikçe etkili olmaya devam etmiştir. 1890’da Fransa’dan dönen Cemil Topuzlu Haydarpaşa Askeri Hastanesi’nde yaptığı ameliyatlarda ilk defa antisepsiyi Lister-Alfons metoduna göre uygulamaya başlamıştır. 1889-1892 yıllarında Paris’te yaptığı çalışmaları bitirerek dönen ve Askeri Tıbbiye’ye deri ve frengi hocası olan Celal Muhtar Özden çıkan kolera salgınında modern karantina usullerini tavsiye etmiş ve dezenfeksiyon konusunda ilgilileri uyarmıştır. Celal Muhtar Özden Paris’te çalışırken ayakaltında meydana gelen ekzema şeklindeki hastalığın trikofiton infeksiyonu olduğunu keşfederek başarı kazanmıştır.

1893 yılında İstanbul’da yeni bir kolera salgını çıkmıştır. Paris’teki bakteriyoloji öğrenimini bitirip bir yıl önce dönmüş bulunan Zühtü Nazif ile Rıfat Hüsamettin hastaların dışkılarından bakteriyi izole ederek etiyolojik teşhisi koymuşlardır. Salgın için padişahın Pasteur’den tavsiye istemesi üzerine, Pasteur Chantemesse’i İstanbul’a yollamış, İstanbul’da üç ay kalan Chantemesse bir rapor hazırlayıp dönerken İkinci Abdülhamit’e ayrı bir bakteriyolojihane kurulmasını telkin etmiştir.

Chantemesse Fransa’ya dönünce, yerine birisinin gönderilmesi istenmiştir. Yerine Pasteur Enstitüsü’nden Maurice Nicolle gönderilmiştir. Maurice Nicolle Bakteriyolojihane Müdürlüğü’ne tayin edilmiştir. M.Nicolle’ün tertip ettiği şekilde Demirkapı’da Askeri Tıbbiye Mektebi’nin önünde hazırlanan ahşap binada Bakteriyolojihane-i Osmani kurulmuştur. Mekatib-i Askeriye Nezareti’ne bağlı olarak çalışmaya başlayan Bakteriyolojihane 1894’de M.Nicolle’ün isteğiyle Nişantaşı’ndaki Çiftebakkallar’da bulunan Süleymanpaşa Konağı’na geçerek müstakil bir bina kazanmıştır. Tıbbi bakteriyolojiye olduğu kadar veteriner bakteriyolojiye de önem veren, birçok bakteriyolog yetiştiren, difteri, veba vs. serumlarını hazırlayan bu kuruluş, M.Nicolle’ün 1901’de Paris’e dönüşünden sonra 1910’a kadar Remlinger’nin ondan sonra da Simond’un idaresinde çalışmıştır. Bakteriyolojihane bu sıralarda Çemberlitaş’ta Matbaa Sokağı’ndaki bir binaya taşınmıştır.

1867 de öğretime başlayan Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiyede 1894’den itibaren Prof. Dr. Refik Güran ders vermeye başlamıştır. Prof. Dr. Refik Güran 1908-1909 yıllarında Tıp Fakültesinin Eczacı ve Diş Hekimliği Mektepleri’nin bakteriyoloji hocalığına getirilmiş, 1914 yılında da, Simond’un ayrılması ile Bakteriyolojihane’nin Müdürü olmuş, bu sırada “Hıfzıssıhha Müessesesi” adı altında birleştirilen Bakteriyolojihane, Kimyahane, Dar ülkelp ve Telkihhane de onun idaresine verilmiştir.

1913’den itibaren Bakteriyolojihane-i Osmani’de tifo, dizanteri, veba, kolera aşıları, difteri, meningokok ve dizanteri serumları elde edilmesi için fazla gayret sarf edilmiştir. Gerek birinci dünya savaşı, gerek istiklal savaşı sıralarında ordu ve halk için gerekli aşı ve serumlar bu şekilde sağlanmıştır.

Önce Demirkapı’da daha sonra da Kadırga’da bulunan Tıbbiye-i Mülkiye 1903 yılında bugün Haydarpaşa Lisesi olan binaya nakledilmiştir. Kadırga’da boşalan binalarda daha sonra Eczacı ve Diş Hekimliği Mektepleri kurulmuştur. Tıbbiye Mektebi 1908 yılında Fakülte haline getirilmiş, Askeri Tıbbiye de ona katılmıştır. Prof. Dr. Refik Güran 1914 de Tıp Fakültesinin bakteriyoloji direktörü olmuştur.

1933’de Üniversite reformu yapıldığında, Haydarpaşa’dan İstanbul tarafına nakledilen Tıp Fakültesinin muhtelif enstitü ve kliniklerine Avrupa’dan bilim adamları davet edilmiştir. Bu arada Mikrobiyoloji ve Salgınlar Bilgisi Enstitüsü Direktörlüğü’ne Prof. Dr. Hugo Braun tayin edilmiştir. Fakültenin Parazitoloji Enstitüsü Direktörlüğüne de İsmail Hakkı tayin edilmiştir. Bir süre sonra İsmail Hakkı emekliye ayrılmış ve adı geçen iki kürsü “Mikrobiyoloji, Salgınlar Bilgisi ve Parazitoloji” adı altında birleştirilmiş ve Direktörlüğüne Prof. Dr. Hugo Braun getirilmiştir. Prof. Dr. Hugo Braun Türkiye’de 16 yıl kalmış, bu süre içinde çeşitli araştırmalar yapmış ve çok kıymetli kitaplar yazmıştır. Prof. Dr. Hugo Braun’dan sonra 1950’de Mikrobiyoloji Kürsüsünü yönetmek görev Ord. Prof. Dr. Ziya Öktem’e verilmiştir. Ord. Prof. Dr. Ziya Öktem çeşitli araştırmalar yapmış ve bugün dahi kıymetini kaybetmeyen çok değerli kitaplar yazmış, Kürsü’yü 1960 yılına kadar yönetmiştir.

1962 yılından itibaren adı “Mikrobiyoloji, Tropikal Hastalıklar ve Parazitoloji” olan Kürsüyü Prof. Dr. Ömer Özek yönetmeye başlamıştır. Prof. Dr. Ömer Özek çeşitli konularda birçok araştırma yapmıştır.

Prof. Dr. Ömer Özek’in 1960-1962 yılları arasında zorunlu ayrılığı sırasında ve emekli olduktan sonraki 1973 yılından 1992 yılına kadar olan sürede Prof. Dr. Enver Tali Çetin Başkanlığında yönetilen ve adı Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı olarak belirlenmiş olan bölümümüzde sırasıyla 1993-2000 yılları arasında Prof. Dr. Özdem Anğ ve 2000-2006 yılları arasında ise Prof. Dr. Emel Bozkaya Anabilim Dalı Başkanlık görevini sürdürmüştür. Son olarak Anabilim Dalı adı “Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı” olarak düzenlenmiştir. Anabilim Dalı Başkanlık görevi 2006 yılından günümüze kadar Prof. Dr. Bülent Gürler tarafından yürütülmektedir.

Anabilim Dalımız içinde 1990 yılında Bakteriyoloji, Genel Mikrobiyoloji, Mikoloji. Parazitoloji, Tıbbi Mikrobiyoloji ve Viroloji ve Temel İmmünoloji olmak üzere altı Bilim Dalı kurulmuştur. Daha sonra bu Bilim Dallarından Tıbbi Mikrobiyoloji Bilim Dalı 2000 yılında görülen gerek üzerine lağvedilmiştir.

Misyon & Vizyon

MİSYON

Tıbbi Mikrobiyoloji Bilim alanında gerekli bilgi, beceri ve özeni gösteren bireyler yetiştiren, gerek araştırma yönüyle, gerekse bilgi olarak topluma kazandırılan öğrencileri yetiştiren aynı zamanda modern dünyanın da kabul ettiği kaliteli sağlık hizmeti sunan bir Anabilim Dalı olmaktır.

 

VİZYON

Mikrobiyoloji Biliminde Türkiye’nin en köklü, en eski ve kapsamlı ve önde gelen akademik önemini korumak ve ileri taşımaktır.

 

KISA VE ORTA DÖNEM HEDEFLER

Eğitim, hasta materyali ve araştırma hakkında daha başarılı ve son gelişmelere uygun ortamı oluşturmalı ve daima en iyiyi hedef almıştır.

Eğitim

Akademik İşbirliği: Çok merkezli çocuk hastalarda pnömokok sürveyans çalışması,

Ulusal: Ulusal influenza referans laboratuvarı’nın Sağlık Bakanlığı işbirliği

Uluslar arası: Dünya Sağlık örgütü, Bölgesel İnfluenza referans laboratuvarı

Sertifika Programları

Hücre kültürü sertifika programı

Flow sitometre sertifika programı

Laboratuvar
Rutin laboratuvarı PCR laboratuvarı
Transplantasyon laboratuvarı Genel mikrobiyoloji laboratuvarı
Anaerop laboratuvarı Gastrointestinal sistem laboratuvarı
Mikoloji laboratuvarı Araştırma laboratuvarı
Tüberküloz laboratuvarı Kukens laboratuvarı
Parazitoloji laboratuvarı Molekuler parazitoloji laboratuvarı
Elıza laboratuarı Molekuler mikoloji laboratuvarı
Immunoloji laboratuvarı Influenza laboratuvarı
Chylamydia /HIV/HPV laboratuvarı
Projeler

Erişkinlerde invazivvenon invazif hastalıklara sebep olan S.pneumonie’nin Serotip Dağılımı ve Antibiyotik Duyarlılık resrospektif laboratuvar çalışması. ( özel destekli ) Prof Dr Nezahat Gürler

Proje No: 2836 Klinik örneklerden izole edilen Saureus suşlarında Panton- Val entinel (PUL)

Proje No: 7541 Kan infeksiyonlarından kontaminu ve patojen bakteri ayırım için Serum prokasitemin düzeyinin tanısal değerinin değerlendirilmesi Lütfiye Öksüz, Prof Dr Nezahat Gürler

Proje No: 10535 Dermatofitlerin idantifikasyonunda multipleks PCR optimizasyonunun sağlanması. Dr. Serdar Susever Prof Dr Yıldız Yeğenoğlu

Proje No: 17145 Solunum sistemi örneklerinde P.jirovecii tanısı ve konvansiyonel yöntemlerde real time PCR yönteminin karşılaştırılması. Dr. Serdar Susever, Prof. Dr. Ali Öner, Prof Dr Ali Öner, Prof. Dr. Yıldız Yeğenoğlu, Prof. Dr. Raifuasel, Msc. Sezer Dere

İnfluenza B enfeksiyonlarının Klinik yükü (yurt dışı) Dr.Meral Ciblak, Prof Dr Selim Badur, Melis Kanturvardar, Nurcihan Fındıkcı, Serkan Asar

Gribin iş yerlerinde ekonomik yükü. ( sanayi destekli ) Prof Dr Selim Badur, Meral Çiblak, Melis Kanturvardar, Nurcihan Fındıkcı, Serkan Asar

İnfluenza viruslerinde anti-viral direnç. .( sanayi destekli ) Dr.Meral Ciblak, Prof Dr Selim Badur, Melis Kanturvardar, Nurcihan Fındıkcı, Serkan Asar

Grip aşılarının etkinliği (Sağlık Bakanlığı destekli) Prof Dr Selim Badur, Meral Çiblak, Melis Kanturvardar, Nurcihan Fındıkcı, Serkan Asar

Hospitalize IBH olguları (sağlık bakanlığı destekli) Dr.Meral Ciblak, Prof Dr Selim Badur, Melis Kanturvardar, Nurcihan Fındıkcı, Serkan Asar

İnfluenza akışı solunum yolu enfeksiyon etkenleri (tez) Melis Kanturvardar, Prof Dr Melis Kanturvardar, Meral Çiblak

BİLİMSEL ÇALIŞMALAR
SCI-SCI Expadded yayınları 15 adet.
Özel Alanlar
Özel araştırma alanı: Moleküler laboratuarı ( İnfluenza, bakteriyoloji, mikoloji )
Özel Hizmet alanı: HIV+İnfluenza ulusal laboratuvar, pnomokok tiplendirilmesi
Özel eğitim alanı: Lisans, yüksek lisans, doktora, uzmanlık yandal uzmanlık eğitim alanı
İletişim
Tel +90 212 414 20 00 – 31399
Fax +90 212 414 20 37
E-posta itfmikrobiyoloji@istanbul.edu.tr
URL  http://istanbultip.istanbul.edu.tr/mikrobiyoloji-ve-klinik-mikrobiyoloji-anabilim-dal/

 

İstanbul Üniversitesi © 2017 All Rights Reserved